Luật hình sự và tố tụng hình sự

Nói một cách đơn giản nhất, đây là ngành học giúp bạn phân định rõ ràng giữa cái đúng và cái sai dựa trên quy định của Nhà nước đối với các hành vi xâm phạm trật tự xã hội. Công việc thực tế của ngành này là nghiên cứu về các loại hành vi vi phạm pháp luật, cách thức điều tra, thu thập bằng chứng và trình tự các bước từ khi khởi tố đến khi đưa ra xét xử một vụ án. Bạn sẽ đóng vai trò là người bảo vệ công lý, đảm bảo rằng kẻ có tội phải bị trừng phạt đúng mức và người vô tội không bị hàm oan.

Ngành này không đòi hỏi bạn phải giỏi Toán hay Lý, nhưng rất nặng về tư duy logic sắc bén để xâu chuỗi các tình tiết và khả năng đọc hiểu văn bản pháp luật. Đây không phải là sự cảm thụ thiên về cảm hứng tự do hay sáng tạo tự do, mà là sự chính xác tuyệt đối và khả năng lập luận chặt chẽ như một bộ óc thám tử.

Linh, luật sư bào chữa hình sự tại văn phòng luật tư nhân

8h sáng, Linh có mặt tại trại tạm giam để gặp thân chủ trước phiên xét xử buổi chiều. Buổi sáng là thời gian để ghi chép lời khai, đối chiếu với hồ sơ điều tra và tìm những mâu thuẫn trong chuỗi chứng cứ. Buổi chiều, Linh đứng trước tòa, lập luận từng điểm một để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của thân chủ. Những ngày không có phiên tòa, Linh dành thời gian nghiên cứu án lệ, soạn thảo đơn từ và trao đổi với gia đình bị cáo. Áp lực lớn nhất không phải là số giờ làm việc, mà là trọng trách đạo đức khi mỗi lập luận đều có thể ảnh hưởng đến tự do của một con người.

Quân, chuyên viên pháp chế tại một tập đoàn bất động sản

Buổi sáng của Quân thường bắt đầu bằng việc rà soát các hợp đồng có nguy cơ phát sinh tranh chấp hình sự, từ giao dịch đất đai đến hợp đồng thi công xây dựng. Buổi chiều, Quân họp với các phòng ban để cảnh báo sớm những hành vi có thể bị quy vào tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc vi phạm quy định quản lý đất đai. Công việc của Quân ít tiếp xúc với tòa án hơn Linh, nhưng đòi hỏi hiểu sâu cả luật hình sự lẫn thực tiễn kinh doanh. Đây là hướng đi cho những ai muốn ứng dụng kiến thức hình sự trong môi trường doanh nghiệp, tránh xa phòng xử án mà vẫn đóng góp trực tiếp vào việc bảo vệ tổ chức trước rủi ro pháp lý.

1. Tìm đọc một bản án hình sự được công khai trên Cổng thông tin điện tử Tòa án nhân dân tối cao (congbobanan.toaan.gov.vn), thử xem bạn có đọc hết phần nhận định của tòa mà không thấy chán không.
2. Xem một phiên tòa xét xử công khai (được phép dự khán theo quy định) hoặc theo dõi tường thuật trực tiếp phiên tòa lớn qua báo chí, chú ý cách luật sư và kiểm sát viên lập luận đối đáp.
3. Thử giải một tình huống pháp lý đơn giản: cho mình một tình tiết vụ án giả định và tự hỏi "hành vi này có cấu thành hành vi vi phạm pháp luật không, nếu có thì tội gì?", cảm nhận xem bạn thấy thích thú hay bối rối.
4. Đọc một cuốn sách về tâm lý hành vi vi phạm pháp luật hoặc hồi ký của luật sư/điều tra viên (ví dụ: các tác phẩm phi hư cấu về vụ án nổi tiếng), xem mình có bị cuốn vào hay cảm thấy nặng nề.